Je\u015bli zapytasz mnie, co najbardziej definiuje charakter szpica japo\u0144skiego, nie zaczn\u0119 od wzorca rasy ani od listy cech. Zaczn\u0119 od obrazka, kt\u00f3ry zna ka\u017cdy w\u0142a\u015bciciel tej rasy: idziesz do kuchni, a za tob\u0105 dreptaj\u0105 cztery bia\u0142e \u0142apy. Idziesz do \u0142azienki – i nagle masz towarzystwo. To nie jest natr\u0119ctwo. To jest spos\u00f3b, w jaki ten pies kocha.<\/p>\n\n\n\n
Charakter szpica japo\u0144skiego to znacznie wi\u0119cej ni\u017c „weso\u0142y, bia\u0142y piesek”, jak cz\u0119sto mo\u017cna przeczyta\u0107 w internecie. To rasa o z\u0142o\u017conej, wyrazistej osobowo\u015bci – inteligentna, czujna, pe\u0142na humoru, ale te\u017c wra\u017cliwa, niezale\u017cna i potrafi\u0105ca mie\u0107 w\u0142asne zdanie. W tym wpisie przeprowadz\u0119 ci\u0119 przez ten charakter od podstaw: od tego, co m\u00f3wi oficjalny wzorzec, przez genez\u0119 tych cech, a\u017c po codzienne zachowania, kt\u00f3re rozpoznaje ka\u017cdy, kto z takim psem mieszka.<\/p>\n\n\n\n
Zacznijmy od \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re dla mnie jako hodowcy jest najwa\u017cniejsze – oficjalnego wzorca FCI nr 262. To dokument, na podstawie kt\u00f3rego rasa jest oceniana na ca\u0142ym \u015bwiecie, i to on definiuje, jaki charakter szpica japo\u0144skiego jest prawid\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n
Opis temperamentu we wzorcu jest zaskakuj\u0105co kr\u00f3tki: „Intelligent, cheerful, keen in sense. Noisy not permitted.” Po polsku: inteligentny, weso\u0142y, o bystrych zmys\u0142ach, a ha\u0142a\u015bliwo\u015b\u0107 jest niedozwolona. Cztery rzeczy, ale ka\u017cda z nich niesie konkretne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n
Inteligentny to nie komplement na wyrost. W praktyce oznacza psa, kt\u00f3ry uczy si\u0119 b\u0142yskawicznie, ale te\u017c takiego, kt\u00f3ry potrzebuje zaj\u0119cia dla g\u0142owy – bez tego sam je sobie znajdzie, i nie zawsze b\u0119dzie ci si\u0119 to podoba\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Weso\u0142y to pogodne, radosne usposobienie, kt\u00f3re u tej rasy wida\u0107 dos\u0142ownie na pysku – uniesione k\u0105ciki sprawiaj\u0105, \u017ce szpic wygl\u0105da, jakby si\u0119 stale u\u015bmiecha\u0142.<\/p>\n\n\n\n
O bystrych zmys\u0142ach to wysoki poziom uwa\u017cno\u015bci i czujno\u015bci. St\u0105d bierze si\u0119 jego talent str\u00f3\u017cuj\u0105cy: natychmiast zarejestruje obcego cz\u0142owieka albo nietypowy d\u017awi\u0119k.<\/p>\n\n\n\n
A „ha\u0142a\u015bliwo\u015b\u0107 niedozwolona” to jeden z najbardziej rygorystycznych zapis\u00f3w wzorca. Ha\u0142a\u015bliwo\u015b\u0107 jest wymieniona wprost na li\u015bcie wad. Pies mo\u017ce i powinien by\u0107 czujny, ale nadmierne, bezsensowne jazgotanie to cecha, kt\u00f3r\u0105 hodowla \u015bwiadomie eliminuje.<\/p>\n\n\n\n
Wzorzec m\u00f3wi te\u017c jasno, czego u tej rasy by\u0107 nie powinno. P\u0142ochliwo\u015b\u0107 jest wad\u0105, a w stopniu nadmiernym – wad\u0105 dyskwalifikuj\u0105c\u0105. Agresja jest wad\u0105 dyskwalifikuj\u0105c\u0105. Idealny szpic japo\u0144ski<\/a> to pies pewny siebie i \u0142agodny zarazem. Je\u015bli szczeni\u0119 jest l\u0119kliwe albo przestraszone, to nie jest „charakterek” – to cecha nietypowa dla rasy.<\/p>\n\n\n\n I tu pojawia si\u0119 co\u015b, co dla mnie jest istotne: to, co pisz\u0105 oficjalne, kynologiczne \u017ar\u00f3d\u0142a, czasem rozmija si\u0119 z uproszczonym obrazem rasy z internetowych poradnik\u00f3w. To nie b\u0142\u0105d. To w\u0142a\u015bnie r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wiedz\u0105 hodowlan\u0105 a powtarzanymi opiniami – i do tej r\u00f3\u017cnicy jeszcze wr\u00f3c\u0119 pod koniec wpisu.<\/p>\n\n\n\n Charakteru tej rasy nie da si\u0119 zrozumie\u0107 bez kr\u00f3tkiego spojrzenia wstecz. Szpic japo\u0144ski powsta\u0142 w latach 20. i 30. XX wieku z \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych bia\u0142ych szpic\u00f3w sprowadzanych do Japonii z ca\u0142ego \u015bwiata – du\u017cego bia\u0142ego szpica niemieckiego, bia\u0142ych szpic\u00f3w rosyjskich, ps\u00f3w typu American Eskimo Dog. Wszystko to psy z grupy szpic\u00f3w i ras p\u00f3\u0142nocnych, i po nich szpic japo\u0144ski odziedziczy\u0142 sw\u00f3j temperament.<\/p>\n\n\n\n Hodowano go przede wszystkim jako eleganckiego, inteligentnego psa do towarzystwa. Ale jego historia dopisa\u0142a mu drug\u0105 rol\u0119. Szczeg\u00f3lny rozkwit rasy przypad\u0142 na powojenn\u0105 Japoni\u0119 lat 50., w czasie niestabilno\u015bci i fali w\u0142ama\u0144, gdy w wielu domach potrzebny by\u0142 „wydajny system alarmowy”. I tak z psa-kompana sta\u0142 si\u0119 jednocze\u015bnie ma\u0142ym, czujnym str\u00f3\u017cem.<\/p>\n\n\n\n Te dwie funkcje – towarzysz i domowy alarm – ukszta\u0142towa\u0142y dok\u0142adnie to, co dzi\u015b widzimy: bezgraniczne przywi\u0105zanie do rodziny po\u0142\u0105czone z wyostrzon\u0105 czujno\u015bci\u0105, odwag\u0105 ponad rozmiar i naturalnym instynktem ostrzegania. Po nordyckich przodkach zosta\u0142 mu te\u017c rys niezale\u017cno\u015bci i „w\u0142asnego zdania” – typowy dla ps\u00f3w pierwotnych brak \u015blepego pos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n To jest dla mnie sedno charakteru tej rasy, wi\u0119c po\u015bwi\u0119c\u0119 temu najwi\u0119cej miejsca.<\/p>\n\n\n\n W literaturze anglosaskiej istnieje okre\u015blenie, \u017ce te psy „chc\u0105 by\u0107 lud\u017ami”. Brzmi jak przesada, dop\u00f3ki si\u0119 z takim psem nie zamieszka. Szpic japo\u0144ski nie traktuje siebie jak zwierz\u0119 domowe. Chce \u017cy\u0107 dok\u0142adnie tak, jak jego ludzka rodzina – uczestniczy\u0107 we wszystkim, by\u0107 w centrum, dzieli\u0107 ka\u017cd\u0105 chwil\u0119. W\u0142a\u015bciciele nazywaj\u0105 je swoimi „bia\u0142ymi cieniami”, bo chodz\u0105 za cz\u0142owiekiem z pokoju do pokoju i zawsze staraj\u0105 si\u0119 usi\u0105\u015b\u0107 tu\u017c obok.<\/p>\n\n\n\n Ta wi\u0119\u017a ma sw\u00f3j specyficzny charakter, kt\u00f3ry dobrze opisa\u0142 Marco G. Piasentin w swojej monografii rasy. To uczucie silne i odrobin\u0119 zaborcze, ale wyra\u017cane w setkach drobnych gest\u00f3w. I co wa\u017cne – to relacja partnerska, a nie s\u0142u\u017calcza. Szpic widzi w opiekunie raczej przyjaciela ni\u017c pana. Mimo ogromnej ch\u0119ci przypodobania si\u0119 (tego, co po angielsku nazywa si\u0119 „will to please”), zachowuje godno\u015b\u0107 i zupe\u0142ny brak uleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119sto pies wybiera sobie jedn\u0105 osob\u0119, swojego „cz\u0142owieka”, kt\u00f3remu oddaje si\u0119 najpe\u0142niej. Ale to nie znaczy, \u017ce ignoruje reszt\u0119 – z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, z dzie\u0107mi, z innymi zwierz\u0119tami buduje siln\u0105 wi\u0119\u017a, traktuj\u0105c ich jak swoje „ludzkie stado”.<\/p>\n\n\n\n Z tym przywi\u0105zaniem nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017ce si\u0119 druga strona medalu, o kt\u00f3rej musisz wiedzie\u0107, decyduj\u0105c si\u0119 na t\u0119 ras\u0119. Szpic japo\u0144ski bardzo \u017ale znosi samotno\u015b\u0107. Im g\u0142\u0119biej kocha, tym trudniej mu wytrzyma\u0107, gdy zostaje sam na zbyt d\u0142ugo. To nie kwestia rozpieszczenia – to po prostu emocjonalna konstrukcja tej rasy. Jak bardzo ten aspekt pasuje do twojego trybu \u017cycia i ile czasu pies realnie sp\u0119dza sam, to ju\u017c temat na osobn\u0105, szczer\u0105 rozmow\u0119 – i napisa\u0142am o tym dok\u0142adniej we wpisie o tym, dla kogo jest ta rasa.<\/a><\/p>\n\n\n\n Z tej samej wra\u017cliwo\u015bci wynika jeszcze jedno: szpic japo\u0144ski czyta nastr\u00f3j domu jak otwart\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Reaguje na ton g\u0142osu, na atmosfer\u0119, na napi\u0119cie. Pod wp\u0142ywem pochwa\u0142y dos\u0142ownie „rozp\u0142ywa si\u0119” z rado\u015bci. Ale szorstkiego traktowania nie toleruje – na podniesiony g\u0142os czy kar\u0119 potrafi si\u0119 „obrazi\u0107”, wycofa\u0107, a czasem wr\u0119cz odm\u00f3wi\u0107 dalszej wsp\u00f3\u0142pracy. To pies, kt\u00f3ry wymaga empatii i konsekwencji jednocze\u015bnie, i odwdzi\u0119cza si\u0119 za to oddaniem trudnym do opisania.<\/p>\n\n\n\n W kynologicznym \u015bwiecie szpice japo\u0144skie bywaj\u0105 nazywane „absolwentami Harvardu”. To \u017cartobliwe okre\u015blenie, ale dobrze oddaje, z jak bystrym psem mamy do czynienia.<\/p>\n\n\n\n Ucz\u0105 si\u0119 nowych komend i sztuczek wyj\u0105tkowo szybko, cz\u0119sto szybciej ni\u017c wiele innych ras. Maj\u0105 \u015bwietn\u0105 pami\u0119\u0107 i swego rodzaju wewn\u0119trzny zegar – potrafi\u0105 rozpozna\u0107 d\u017awi\u0119k silnika rodzinnego samochodu i odr\u00f3\u017cni\u0107 go od wszystkich innych. S\u0105 na tyle sprytne, \u017ce antycypuj\u0105 – wykonuj\u0105 sztuczk\u0119, zanim jeszcze padnie komenda, byle tylko wyprosi\u0107 nagrod\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ale inteligencja u tej rasy idzie w parze z niezale\u017cno\u015bci\u0105, i to trzeba zrozumie\u0107, zanim zacznie si\u0119 szkolenie. Szpic japo\u0144ski ma w\u0142asne zdanie. Potrafi przeanalizowa\u0107 polecenie i odm\u00f3wi\u0107 jego wykonania, je\u015bli nie widzi w nim sensu albo je\u015bli opiekun jest niekonsekwentny. Bywa uparty. Szybko te\u017c wyczuwa, na co mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 u kt\u00f3rego domownika, i je\u015bli nie napotka konsekwencji – dos\u0142ownie „wejdzie ci na g\u0142ow\u0119”.<\/p>\n\n\n\n Dlatego ten pies jest jednocze\u015bnie \u0142atwy i wymagaj\u0105cy. \u0141atwy dla osoby konsekwentnej i cierpliwej, kt\u00f3ra prowadzi go \u0142agodnie i na pozytywnym wzmocnieniu. Wymagaj\u0105cy dla kogo\u015b, kto liczy\u0142 na psa, kt\u00f3ry „sam si\u0119 wychowa”. Taki pies nie istnieje, a ju\u017c na pewno nie w tej rasie.<\/p>\n\n\n\n I jeszcze jedno, co wynika wprost z tego intelektu: szpic japo\u0144ski nudzi si\u0119 bardzo szybko. Bez zaj\u0119cia dla g\u0142owy zacznie tworzy\u0107 w\u0142asne „projekty” – a te zwykle objawiaj\u0105 si\u0119 zniszczonymi poduszkami albo meblami. Powtarzalne, nudne \u0107wiczenia go m\u0119cz\u0105. Potrzebuje wyzwa\u0144: zabawek logicznych, nauki sztuczek, sport\u00f3w takich jak agility, obedience czy dog dancing, w kt\u00f3rych ta rasa naprawd\u0119 b\u0142yszczy.<\/p>\n\n\n\n Mimo niewielkich rozmiar\u00f3w i mi\u015bkowatego wygl\u0105du szpic japo\u0144ski to urodzony str\u00f3\u017c. Wzorzec nowozelandzki ocenia jego zdolno\u015bci str\u00f3\u017cuj\u0105ce jako „bardzo wysokie”, i co\u015b w tym jest.<\/p>\n\n\n\n Jego tr\u00f3jk\u0105tne, stoj\u0105ce uszy dzia\u0142aj\u0105 jak wie\u017ce radarowe – nawet podczas g\u0142\u0119bokiego snu wy\u0142apuj\u0105 najmniejszy szmer z zewn\u0105trz. Typowe zachowanie to absolutna cisza do ostatniej chwili, a potem nag\u0142a seria g\u0142o\u015bnych szczekni\u0119\u0107, gdy kto\u015b zbli\u017cy si\u0119 do drzwi albo naruszy granice terytorium. Ma silnie rozwini\u0119te poczucie w\u0142asno\u015bci i czuje si\u0119 odpowiedzialny za pilnowanie domu.<\/p>\n\n\n\n I tu dochodzimy do tematu szczekania, bo on jest cz\u0119\u015bci\u0105 charakteru tej rasy. Historycznie szpic japo\u0144ski by\u0142 „\u017cywym alarmem”, wi\u0119c instynkt ostrzegania ma w genach. Jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142czesny wzorzec FCI m\u00f3wi wprost: ha\u0142a\u015bliwo\u015b\u0107 jest niedozwolona. To nie jest sprzeczno\u015b\u0107 – to r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kr\u00f3tkim szczekni\u0119ciem alarmowym, kt\u00f3re ust\u0119puje po sygnale od opiekuna, a uporczywym jazgotem bez powodu. Idealny szpic alarmuje tylko w uzasadnionych sytuacjach. To, jak bardzo dany pies b\u0119dzie sk\u0142onny do szczekania, zale\u017cy te\u017c od linii hodowlanej, o czym za moment, oraz od wychowania. Praktyczn\u0105 stron\u0119 – jak realnie wygl\u0105da \u017cycie z tym szczekaniem na co dzie\u0144 i jak je ogranicza\u0107 – rozwijam w osobnym materiale, \u017ceby tu skupi\u0107 si\u0119 na samej naturze rasy.<\/p>\n\n\n\n Co istotne: ten str\u00f3\u017c nie jest psem obronnym. Szpic japo\u0144ski z natury nie jest agresywny i nie d\u0105\u017cy do fizycznej konfrontacji. Jego rola ko\u0144czy si\u0119 na ostrze\u017ceniu. Je\u015bli<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d u tak ma\u0142ego psa taka pewno\u015b\u0107 siebie? Cz\u0119\u015bciowo z nordyckiego dziedzictwa i pokrewie\u0144stwa z wi\u0119kszymi psami arktycznymi. Cz\u0119\u015bciowo z solidnej, \u017cylastej budowy, kt\u00f3r\u0105 wzorzec podkre\u015bla mimo eleganckiego wygl\u0105du. A cz\u0119\u015bciowo w\u0142a\u015bnie z tego poczucia bycia r\u00f3wnym cz\u0142owiekowi – szpic japo\u0144ski po prostu nie postrzega siebie jako ma\u0142ego i bezbronnego.<\/p>\n\n\n\n Gdybym mia\u0142a wybra\u0107 jedno s\u0142owo na podsumowanie codziennego usposobienia tej rasy, by\u0142oby to „rado\u015b\u0107”. Wszystkie g\u0142\u00f3wne wzorce – FCI, brytyjski Kennel Club, ameryka\u0144ski UKC – wymieniaj\u0105 „weso\u0142o\u015b\u0107” jako kluczow\u0105 cech\u0119 temperamentu.<\/p>\n\n\n\n Literatura wielokrotnie nazywa te psy „ma\u0142ymi komikami”, kt\u00f3rych \u017cyciow\u0105 misj\u0105 jest roz\u015bmieszanie w\u0142a\u015bciciela. Maj\u0105 swoiste, czasem nieco przekorne poczucie humoru. S\u0142yn\u0105 z „zoomies” – tych nag\u0142ych, szale\u0144czych przebie\u017cek po ca\u0142ym domu, kt\u00f3re potrafi\u0105 rozbawi\u0107 nawet w \u015brodku zwyk\u0142ego popo\u0142udnia. I co pi\u0119kne, ten szczeni\u0119cy entuzjazm zachowuj\u0105 do p\u00f3\u017anej staro\u015bci. Doros\u0142y, kilkuletni szpic wci\u0105\u017c potrafi cieszy\u0107 si\u0119 aportem jak m\u0142ody pies.<\/p>\n\n\n\n Do tego dochodzi cecha, kt\u00f3ra wielu osobom kojarzy si\u0119 raczej z kotem ni\u017c psem: szpice japo\u0144skie s\u0105 wyj\u0105tkowo czyste. Li\u017c\u0105 swoje futro i \u0142apy, \u017ceby je oczy\u015bci\u0107, i instynktownie omijaj\u0105 ka\u0142u\u017ce oraz b\u0142oto, byle nie pobrudzi\u0107 \u015bnie\u017cnobia\u0142ej szaty. To zachowanie, kt\u00f3re rozpoznaje praktycznie ka\u017cdy w\u0142a\u015bciciel tej rasy.<\/p>\n\n\n\n Charakter najlepiej wida\u0107 w tym, jak pies traktuje \u015bwiat poza najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wobec obcych szpic japo\u0144ski zachowuje rezerw\u0119. Brytyjski Kennel Club u\u017cywa okre\u015blenia, \u017ce jest „nieco ostro\u017cny” przy pierwszym spotkaniu z nieznajomym. Ka\u017cda osoba spoza kr\u0119gu rodzinnego jest pocz\u0105tkowo traktowana z pewn\u0105 doz\u0105 podejrzliwo\u015bci. I tu kluczowe rozr\u00f3\u017cnienie, kt\u00f3re robi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a fachowe: to nie jest l\u0119k. To „instynktowna ostro\u017cno\u015b\u0107” w\u0142a\u015bciwa ka\u017cdemu rzetelnemu psu str\u00f3\u017cuj\u0105cemu. P\u0142ochliwo\u015b\u0107 jest wad\u0105, rezerwa – cech\u0105 prawid\u0142ow\u0105. Dobrze zsocjalizowany szpic to czujny, zdystansowany obserwator, kt\u00f3ry akceptuje go\u015bcia po wyra\u017anym sygnale od opiekuna, a nie pies, kt\u00f3ry rzuca si\u0119 na szyj\u0119 ka\u017cdemu przechodniowi.<\/p>\n\n\n\n Wobec dzieci ta rasa pokazuje swoj\u0105 naj\u0142agodniejsz\u0105 twarz. Literatura nazywa szpica japo\u0144skiego wr\u0119cz „Mary Poppins w psiej sk\u00f3rze”. Jest delikatny, cierpliwy i czu\u0142y, ch\u0119tnie uczestniczy we wsp\u00f3lnej zabawie, a ze wzgl\u0119du na niewielkie rozmiary raczej nie przewr\u00f3ci przypadkiem dziecka ani nie bawi si\u0119 zbyt brutalnie. Wa\u017cne zastrze\u017cenie, o kt\u00f3rym zawsze m\u00f3wi\u0119 nowym w\u0142a\u015bcicielom: szpic nie jest zabawk\u0105. Dzieci musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 szanowa\u0107 jego przestrze\u0144, bo w sytuacji silnego stresu nawet naj\u0142agodniejszy pies mo\u017ce zareagowa\u0107 podgryzaniem. Kontakty z bardzo ma\u0142ymi dzie\u0107mi warto nadzorowa\u0107 – dla bezpiecze\u0144stwa obu stron.<\/p>\n\n\n\n Wobec innych zwierz\u0105t szpic japo\u0144ski jest zasadniczo towarzyski. Zwykle dobrze dogaduje si\u0119 z innymi psami, potrafi zaprzyja\u017ani\u0107 si\u0119 z kotem. Ale ma siln\u0105 osobowo\u015b\u0107, i to te\u017c trzeba zna\u0107. Doros\u0142e psy potrafi\u0105 wykazywa\u0107 tendencje do dominacji i nie zawsze \u0142atwo toleruj\u0105 obecno\u015b\u0107 innego psa tej samej p\u0142ci pod jednym dachem. Tu du\u017c\u0105 rol\u0119 gra wczesna socjalizacja – pies wprowadzony do towarzystwa innych zwierz\u0105t ju\u017c w wieku szczeni\u0119cym znacznie lepiej czerpie z tego rado\u015b\u0107 w doros\u0142ym \u017cyciu. Ciekawostka: cho\u0107 szpice s\u0105 towarzyskie, wiele z nich i tak wyra\u017anie przedk\u0142ada kontakt z cz\u0142owiekiem nad zabaw\u0119 z innymi psami.<\/p>\n\n\n\n Tu warto doda\u0107, \u017ce w obr\u0119bie rasy istniej\u0105 dwa typy o nieco r\u00f3\u017cnym usposobieniu. Typ Hi-Crown jest opisywany jako spokojniejszy, \u0142agodniejszy i bardziej ufny wobec obcych. Typ Lassie ma silniejsz\u0105 osobowo\u015b\u0107, jest bardziej \u017cywio\u0142owy, czujniejszy, bardziej sk\u0142onny do dominacji i bardziej nieufny wobec nieznajomych. To dobry przyk\u0142ad na to, \u017ce „szpic japo\u0144ski” nie ma jednego, jednolitego charakteru.<\/p>\n\n\n\n To pytanie s\u0142ysz\u0119 bardzo cz\u0119sto, i odpowied\u017a brzmi: tak, r\u00f3\u017cnice istniej\u0105, cho\u0107 obie p\u0142cie \u0142\u0105czy ta sama bezgraniczna mi\u0142o\u015b\u0107 do rodziny. Najwi\u0119cej na ten temat pisze wspomniany ju\u017c Marco G. Piasentin.<\/p>\n\n\n\n Pies bywa opisywany jako bardziej porywczy i w\u0142adczy, ale jednocze\u015bnie bardziej prostolinijny i naiwny w swoich zachowaniach. Ma silniejsz\u0105 osobowo\u015b\u0107 i cz\u0119\u015bciej wykazuje cechy dominuj\u0105ce – potrafi by\u0107 nietolerancyjny wobec innych ps\u00f3w w domu. Ma te\u017c silniejszy instynkt terytorialny, kt\u00f3ry bez kontroli mo\u017ce prowadzi\u0107 do pr\u00f3b znakowania. Dzi\u0119ki wi\u0119kszym rozmiarom i bujniejszej szacie, zw\u0142aszcza kryzie, sprawia wra\u017cenie dumniejszego i bardziej majestatycznego.<\/p>\n\n\n\n Suka ma osobowo\u015b\u0107 bardziej z\u0142o\u017con\u0105. Bywa opisywana jako instynktownie sprytna, inteligentna i przebieg\u0142a. Jej przywi\u0105zanie do domu jest ekstremalne, a cechy opieku\u0144cze i wra\u017cliwo\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie widoczne w okresie odchowywania szczeni\u0105t. Suki maj\u0105 zwykle \u0142agodniejszy, „s\u0142odszy” wyraz pyska i rzadziej ni\u017c psy wchodz\u0105 w konflikty z przedstawicielkami w\u0142asnej p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n W praktyce wyb\u00f3r mi\u0119dzy psem a suk\u0105 to cz\u0119sto kwestia tego, czy wolisz prostolinijno\u015b\u0107, czy spryt i z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Lojalno\u015b\u0107 dostajesz t\u0119 sam\u0105 – na najwy\u017cszym poziomie.<\/p>\n\n\n\n Szpic japo\u0144ski to rasa d\u0142ugowieczna, do\u017cywaj\u0105ca cz\u0119sto kilkunastu lat, i jego charakter ewoluuje przez ca\u0142e \u017cycie, cho\u0107 rado\u015b\u0107 i inteligencja zostaj\u0105 z nim do ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Szczeni\u0119, mniej wi\u0119cej do sz\u00f3stego miesi\u0105ca, literatura nazywa „ma\u0142ym despot\u0105”. To pies niezwykle energiczny, ciekawski i b\u0142yskawicznie ucz\u0105cy si\u0119, kt\u00f3ry od pierwszych dni z ogromn\u0105 determinacj\u0105 szuka kontaktu z cz\u0142owiekiem i od razu chce by\u0107 pe\u0142noprawnym cz\u0142onkiem rodziny. To tak\u017ce okres kluczowego okna socjalizacyjnego<\/a> – tego, co szczeni\u0119 pozna teraz, zaprocentuje pewno\u015bci\u0105 siebie w doros\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Okres dorastania, mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy sz\u00f3stym a dwunastym miesi\u0105cem, to czas testowania granic. Pies staje si\u0119 bardziej niezale\u017cny, bywa \u0142atwo ekscytowalny, jego uwaga si\u0119 rozprasza. To moment, w kt\u00f3rym konsekwentne, \u0142agodne prowadzenie ma najwi\u0119ksze znaczenie.<\/p>\n\n\n\n Doros\u0142o\u015b\u0107, od mniej wi\u0119cej roku, to pies w pe\u0142ni si\u0142. Pe\u0142ni\u0119 mo\u017cliwo\u015bci fizycznych i psychicznych szpic osi\u0105ga oko\u0142o trzeciego roku \u017cycia. Instynkt str\u00f3\u017cuj\u0105cy jest wtedy najwyra\u017aniejszy, wi\u0119\u017a z rodzin\u0105 najsilniejsza, a po spacerze ten sam pies, kt\u00f3ry przed chwil\u0105 goni\u0142 po parku, zamienia si\u0119 w domowego „leniuszka” na kanapie obok ciebie.<\/p>\n\n\n\n Senior, powy\u017cej dziesi\u0105tego roku, starzeje si\u0119 z godno\u015bci\u0105. Potrzebuje kr\u00f3tszych spacer\u00f3w i wi\u0119cej spokoju, ale potrzeba blisko\u015bci z cz\u0142owiekiem pozostaje niezmienna do ko\u0144ca, a prosta zabawa logiczna wci\u0105\u017c sprawia mu rado\u015b\u0107 i pomaga zachowa\u0107 sprawny umys\u0142.<\/p>\n\n\n\n Na koniec rzecz, kt\u00f3ra jest dla mnie jako hodowcy najwa\u017cniejsza. W internecie kr\u0105\u017cy o tej rasie sporo uproszcze\u0144, kt\u00f3re w \u015bwietle wzorca i literatury fachowej s\u0105 po prostu nieprecyzyjne. Zestawi\u0119 najcz\u0119stsze.<\/p>\n\n\n\n Mit, \u017ce szpic japo\u0144ski „prawie nie szczeka”. To p\u00f3\u0142prawda. Wzorzec FCI faktycznie wymaga eliminowania ha\u0142a\u015bliwo\u015bci i wsp\u00f3\u0142czesna selekcja w Europie zmierza w stron\u0119 spokojniejszych ps\u00f3w. Ale instynkt alarmowy zostaje, a g\u0142os te psy maj\u0105 zaskakuj\u0105co dono\u015bny. Szpic japo\u0144ski nie jest psem milcz\u0105cym z natury – jest psem, kt\u00f3rego sk\u0142onno\u015b\u0107 do szczekania mo\u017cna i nale\u017cy kontrolowa\u0107 wychowaniem. W por\u00f3wnaniu do szpica niemieckiego uchodzi za spokojniejszego i mniej jazgotliwego.<\/p>\n\n\n\n Mit, \u017ce to pies ca\u0142kowicie uleg\u0142y, kt\u00f3ry „sam si\u0119 wychowa”. Nieprawda. Szpic japo\u0144ski jest ch\u0119tny do wsp\u00f3\u0142pracy, ale ma siln\u0105 osobowo\u015b\u0107 pozbawion\u0105 s\u0142u\u017calczo\u015bci. Oczekiwanie instynktownej subordynacji to z\u0142udzenie. To partner z w\u0142asnym rozumem, nie maskotka na komend\u0119.<\/p>\n\n\n\n Mit, \u017ce rezerwa wobec obcych to nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107. Mylenie tych dw\u00f3ch rzeczy to cz\u0119sty b\u0142\u0105d. P\u0142ochliwo\u015b\u0107 jest wad\u0105 wzorca, a nadmierna l\u0119kliwo\u015b\u0107 podstaw\u0105 do dyskwalifikacji. To, co internet nazywa nie\u015bmia\u0142o\u015bci\u0105, fachowo nazywa si\u0119 instynktown\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 – i nie ma nic wsp\u00f3lnego z l\u0119kiem.<\/p>\n\n\n\n Mit, \u017ce wszystkie szpice japo\u0144skie maj\u0105 identyczny charakter. Jak pokaza\u0142am wy\u017cej, typy Hi-Crown i Lassie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 temperamentem na tyle, \u017ce to wida\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mit, \u017ce to „pluszowe misie”, kt\u00f3re kochaj\u0105 wszystkie psy bez wyj\u0105tku. W rzeczywisto\u015bci rasa ma silnie rozwini\u0119ty instynkt terytorialny i sk\u0142onno\u015b\u0107 do dominacji, szczeg\u00f3lnie u doros\u0142ych ps\u00f3w wobec innych ps\u00f3w tej samej p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie ta r\u00f3\u017cnica – mi\u0119dzy rzeteln\u0105 wiedz\u0105 kynologiczn\u0105 a powtarzanymi w sieci uproszczeniami – jest powodem, dla kt\u00f3rego warto wybiera\u0107 psa z hodowli, kt\u00f3ra t\u0119 ras\u0119 naprawd\u0119 rozumie.<\/p>\n\n\n\n Szpic japo\u0144ski to nie „zawsze u\u015bmiechni\u0119ty piesek do towarzystwa”. To inteligentny, czujny, wra\u017cliwy partner z w\u0142asnym zdaniem, kt\u00f3ry chce uczestniczy\u0107 w twoim \u017cyciu w stu procentach i nie znosi, gdy go z niego wykluczasz. Dla w\u0142a\u015bciwej osoby to jeden z najwierniejszych, najbardziej „ludzkich” ps\u00f3w, jakie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107. Dla kogo\u015b, kto liczy\u0142 na bezobs\u0142ugow\u0105 ozdob\u0119 salonu – bywa rozczarowaniem.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, czy ten charakter pasuje akurat do ciebie i twojego trybu \u017cycia, zajrzyj do wpisu, w kt\u00f3rym szczerze rozk\u0142adam na czynniki pierwsze, dla kogo jest, a dla kogo nie jest ta rasa. A je\u015bli chcesz pozna\u0107 szpice japo\u0144skie od strony, kt\u00f3rej \u017caden tekst nie odda – po prostu poznaj nasze psy<\/a> i zobacz ten charakter w praktyce.<\/p>\n\n\n\n Bo o tej rasie mo\u017cna przeczyta\u0107 wiele, ale naprawd\u0119 zrozumie\u0107 j\u0105 mo\u017cna dopiero wtedy, gdy za tob\u0105 do kuchni zadrepcz\u0105 cztery bia\u0142e \u0142apy.<\/p>\n\n\n\nSk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 taki charakter<\/h2>\n\n\n\n
Pies, kt\u00f3ry chce by\u0107 cz\u0142owiekiem<\/h2>\n\n\n\n
Ma\u0142y geniusz z w\u0142asnym zdaniem<\/h2>\n\n\n\n
Czujny str\u00f3\u017c w puszystym ciele<\/h2>\n\n\n\n
Wieczny optymista i domowy komik<\/h2>\n\n\n\n
Szpic japo\u0144ski wobec obcych, dzieci i innych zwierz\u0105t<\/h2>\n\n\n\n
Pies czy suka – czy charakter si\u0119 r\u00f3\u017cni<\/h2>\n\n\n\n
Jak charakter zmienia si\u0119 z wiekiem<\/h2>\n\n\n\n
Mit kontra fakt – co internet m\u00f3wi \u017ale o tej rasie<\/h2>\n\n\n\n
Charakter, kt\u00f3ry albo pokochasz ca\u0142ym sercem, albo ci\u0119 przero\u015bnie<\/h2>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142a i literatura<\/h2>\n\n\n\n