Szpic japoński a Samoyed – porównanie dwóch uroczych ras szpiców

Wspólny przodek, rozdzielone losy

Na spacerze słyszymy to regularnie: „o, mały samojed!”. Szpic japoński i Samoyed faktycznie wyglądają jak ta sama rasa w dwóch rozmiarach, bo obie są śnieżnobiałe, obie „się uśmiechają” i obie noszą ogon zarzucony na grzbiet. To podobieństwo jest jednak mylące. Łączy je daleki wspólny przodek z grupy białych psów północy, ale ich losy rozeszły się dawno temu i ukształtowały dwa zupełnie różne psy. W tym porównaniu szpic japoński a Samoyed pokazujemy rzecz najważniejszą: niemal każda różnica między tymi rasami ma swoje źródło w historii i w tym, do czego pies był pierwotnie potrzebny człowiekowi.

Samoyed jest psem starym. Hodowały go koczownicze ludy Samojedów na mroźnej Syberii, przede wszystkim Nieńcy. Przez wieki pasł renifery, ciągnął sanie, pomagał w polowaniach, a nocą spał w jurcie i ogrzewał dzieci niczym żywy termofor. Ten wielowiekowy kontakt z człowiekiem zapisał się w jego naturze.

Szpic japoński to przy nim rasa bardzo młoda. Powstał w Japonii dopiero w pierwszej połowie XX wieku, między latami 20. a 50., z białych szpiców sprowadzanych z różnych stron świata. Japońscy hodowcy stworzyli psa do towarzystwa, a w trudnych powojennych latach pełnił on w domach rolę czujnego systemu alarmowego. Jeden pies powstawał więc na arktycznym pustkowiu do ciężkiej pracy, drugi w japońskim domu do bliskości i pilnowania progu. Stąd biorą się wszystkie dalsze różnice.

Rozmiar – pierwsza rzecz, którą widać

Tu różnica jest największa i od razu rzuca się w oczy. Samoyed to pies średniej wielkości: psy mierzą około 57 cm w kłębie, suki około 53 cm, a waga mieści się zwykle w przedziale 20-30 kg. Pod gęstą szatą kryje się cięższy szkielet, niż sugeruje wygląd, co jest pozostałością po pracy w zaprzęgu.

Szpic japoński jest znacznie drobniejszy. Według wzorca FCI psy osiągają około 30-38 cm wzrostu i ważą mniej więcej 5-10 kg. To pies, który nigdy nie ciągnął sań ani nie pracował na mrozie, więc nie potrzebował masy. Wspólne dziedzictwo psów północy widać natomiast w sylwetce obu ras: lisi, spiczasty pysk, małe stojące uszy i puszysty ogon zarzucony na grzbiet. U Samoyeda ten ogon miał konkretne zadanie, bo we śnie pies przykrywał nim nos i ogrzewał wdychane powietrze. U szpica to przede wszystkim elegancki znak rozpoznawczy rasy.

Uśmiech i biała szata – dwie cechy, które naturze nie są przypadkowe

Oba psy „się uśmiechają”, ale ten uśmiech ma różne korzenie. U Samoyeda słynny „sammy smile” to skośne ciemne oczy i uniesione kąciki czarnych warg. Funkcja była czysto praktyczna: uniesione kąciki nie pozwalały ślinie wyciekać i zamarzać na pysku w syberyjskim mrozie. U szpica japońskiego uśmiech ma wymiar bardziej kulturowy, bo w Japonii odbierano go jako odbicie pogodnej duszy psa i to właśnie ten radosny wyraz pyska zbudował popularność rasy jako towarzysza.

Sierść obu ras działa podobnie. To podwójna szata: gęsty, wełnisty podszerstek pod twardszym włosem okrywowym, izolująca od mrozu i od upału, samoczyszcząca i pozbawiona typowego psiego zapachu. Błoto po wyschnięciu odpada samo. Jest jednak istotna różnica wzorcowa. Samoyed dopuszcza, oprócz bieli, odcień kremowy i biało-biszkoptowy. U szpica japońskiego wzorzec jest bezwzględny, bo jedynym dozwolonym kolorem jest czysta biel, a każdy inny odcień jest wadą. Obu psów łączy za to jedna żelazna zasada: nigdy się ich nie goli, bo ta sama szata, która chroni przed zimnem, chroni też przed przegrzaniem.

Charakter – tu historia dzieli najmocniej

W charakterze obie rasy mają zaskakująco dużo wspólnego. Oba psy są przyjacielskie i pozbawione agresji wobec ludzi, bo oba ukształtowała bliskość z człowiekiem: Samoyeda przez wieki życia u boku Samojedów, a szpica japońskiego od pierwszych pokoleń, gdy japońscy hodowcy tworzyli go jako psa do towarzystwa. Oba są też inteligentne, ale na swój sposób niezależne. To nie są psy ślepo posłuszne; one analizują, czy polecenie ma sens, i wolą być przekonywane niż zmuszane. Oba źle znoszą samotność, bo z natury są stadne i, jak to się mówi o szpicu, „chcą być z ludźmi”. Zarówno szpic japoński jak i samoyed są wrażliwe na ton głosu, więc krzyk i ostre traktowanie sprawiają, że się zamykają.

Najwyraźniejsza różnica dotyczy pilnowania domu i wynika wprost z przeznaczenia. Samoyed zupełnie nie nadaje się na stróża, bo obcego wita entuzjazmem i merdaniem, a wieki pracy w zaprzęgu nauczyły go współpracy, nie podejrzliwości. Szpic japoński przeciwnie: to czujny strażnik, który głośnym szczekaniem zaalarmuje o każdym intruzie, choć również bez agresji. Pamiętajmy, że w powojennej Japonii ta szczekliwość była zaletą, domowym alarmem. Druga różnica to stosunek do obcych ludzi, bo Samoyed wita każdego jak przyjaciela, a szpic podchodzi z rezerwą i potrzebuje chwili, by zaakceptować nową osobę. Więcej o niuansach usposobienia tej rasy piszemy w osobnym wpisie o typach szpica japońskiego.

Aktywność i pielęgnacja – ile pracy wkładasz Ty

To obszar, który w praktyce decyduje, czy dana rasa pasuje do Twojego trybu życia. Samoyed to wytrzymały pies pracujący, a nie kanapowiec. Potrzebuje dwóch długich spacerów dziennie, a najlepiej czuje się w sportach zaprzęgowych: canicross, bikejoring, dogtrekking. Sam ogród go nie zmęczy, bo bez zajęcia zwyczajnie się nudzi. Jego pielęgnacja należy do najtrudniejszych wśród psów, bo czesanie to minimum raz w tygodniu, a w okresie obfitego linienia codziennie, kąpiel z dokładnym suszeniem potrafi zająć kilka godzin, i nie każdy groomer w ogóle podejmie się takiej szaty.

Szpic japoński jest pod tym względem łagodniejszy. Wystarcza mu około godziny ruchu dziennie, zwykle jedna dłuższa wyprawa albo dwa krótsze spacery, i świetnie odnajduje się w mieszkaniu. Jego „teflonowa” sierść mocno ułatwia życie: czesanie zwykle 1-3 razy w tygodniu, kąpiel rzadko, raz na kilka miesięcy, a większość właścicieli radzi sobie z pielęgnacją samodzielnie. Oba psy łączy jedno ograniczenie, bo źle znoszą upał. Latem spacery przenosimy na wczesny ranek i wieczór, a w domu zapewniamy chłód i stały dostęp do wody.

Zdrowie, długość życia i koszty

Obie rasy są długowieczne i uchodzą za zdrowe, ale ich profile się różnią. Szpic japoński żyje średnio około 12-16 lat i jest rasą wyjątkowo wytrzymałą; najczęściej wymienia się u niego zwichnięcie rzepki, choć występuje rzadziej niż u wielu innych małych psów, oraz skłonność do zacieków łzowych. Samoyed dożywa zwykle 12-14 lat, a do jego obciążeń genetycznych należą dysplazja stawów, ryzyko skrętu żołądka związane z głęboką klatką, choroby oczu czy cukrzyca, na którą zapada częściej niż inne psy północy.

Koszty układają się ciekawie. Szczeniak szpica japońskiego z hodowli FCI to w Polsce zwykle wydatek rzędu 7000-10000 zł, a miesięczne utrzymanie to mniej więcej 200-300 zł. Samoyed bywa nieco tańszy w zakupie, ale droższy w utrzymaniu, głównie przez wymagającą pielęgnację i wrażliwy żołądek. W obu przypadkach zasada jest ta sama i nie ma od niej odstępstwa: szczeniaka kupujemy wyłącznie z hodowli zarejestrowanej w ZKwP/FCI, od hodowcy, który przebadał rodziców i pokaże dokumentację. Jak wyglądają nasze psy i ich badania, można zobaczyć na stronie naszych psów.

Którą rasę wybrać dla siebie

Nie ma tu rasy lepszej i gorszej, jest tylko rasa pasująca do konkretnego człowieka.

Samoyed sprawdzi się, jeśli:

jesteś bardzo aktywny (bieganie, rower, góry) i szukasz partnera do sportu,
masz czas na wymagającą, regularną pielęgnację,
akceptujesz wokalność psa i nie potrzebujesz stróża.

Szpic japoński sprawdzi się, jeśli:

mieszkasz w bloku lub mniejszej przestrzeni,
chcesz psa rodzinnego, dobrego dla dzieci i seniorów,
zależy Ci na czujnym dzwonku alarmowym i łatwiejszej pielęgnacji.

Pod uwagę weź jednak dwie rzeczy wspólne: oba psy źle znoszą długą samotność, a szpic dodatkowo bywa szczekliwy. Jedno warto też powiedzieć wprost: szpic japoński to nie jest „mały Samoyed”. To osobna rasa, o innym rozmiarze, innej budowie i innym przeznaczeniu, którą łączy z Samoyedem wspólny daleki przodek, a nie pokrewieństwo jednej z drugą. Wybór między nimi to tak naprawdę wybór stylu życia: partner do sportu i przygody albo domowy towarzysz i strażnik progu.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się szpic japoński od Samoyeda?

Największą różnicą jest rozmiar i przeznaczenie. Samoyed to pies średniej wielkości (20-30 kg), wyhodowany na Syberii do pracy w zaprzęgu, który zupełnie nie nadaje się na stróża. Szpic japoński jest znacznie mniejszy (5-10 kg), powstał w Japonii jako towarzysz i czujnie pilnuje domu głośnym szczekaniem. Łączy je wspólny przodek z grupy białych psów północy.

Która rasa lepiej sprawdzi się do aktywnego trybu życia?

Tu wyraźnie wygrywa Samoyed. To wytrzymały pies pracujący, stworzony do biegania i ciągnięcia, który świetnie odnajdzie się w sportach takich jak canicross czy bikejoring i potrzebuje dwóch długich spacerów dziennie. Szpic japoński jest aktywny, ale w domowej skali, bo wystarcza mu około godziny ruchu dziennie. Dla biegacza czy rowerzysty lepszym partnerem będzie Samoyed.

Czy szpic japoński to mały Samoyed?

Nie. Mimo uderzającego podobieństwa to dwie osobne rasy o różnej budowie i historii. Łączy je daleki wspólny przodek z grupy psów północnych, ale szpic japoński nie pochodzi od Samoyeda i ma inną strukturę kostną oraz inne przeznaczenie.

Która rasa jest łatwiejsza w pielęgnacji?

Zdecydowanie szpic japoński. Jego „teflonowa” sierść odpycha brud, wymaga czesania zwykle 1-3 razy w tygodniu, a kąpieli tylko raz na kilka miesięcy. Samoyed ma jedną z najbardziej wymagających szat, bo czesanie bywa codzienne w okresie linienia, a suszenie po kąpieli zajmuje kilka godzin.

Która rasa lepiej sprawdzi się w bloku?

Szpic japoński jest bardziej „mieszkaniowy” dzięki kompaktowym rozmiarom i zdolności do wyciszenia się w domu. Trzeba jednak liczyć się z jego szczekliwością. Samoyed jako duży, wokalny pies pracujący potrzebuje znacznie więcej ruchu i gorzej znosi ciasną przestrzeń.

Która rasa żyje dłużej?

Obie są długowieczne. Szpic japoński żyje średnio około 12-16 lat, Samoyed zwykle 12-14 lat. Statystycznie szpic dożywa nieco starszego wieku, choć u obu ras kluczowa jest dobra hodowla i opieka.

Myślisz o szpicu japońskim w swoim domu? Zobacz nasze szczenięta i poznaj rasę bliżej.

Chcesz poznać rasę od podstaw? Zajrzyj do naszego pełnego przewodnika po szpicu japońskim.